Borç planlama uygulaması nasıl seçilir? 7 kriter

“Borç takip uygulaması” diye arayınca karşına iki farklı dünya çıkar: esnafın müşteri alacaklarını izlediği cari hesap programları ve senin kredi kartı borcunu kapatmana yardım eden kişisel borç planlamauygulamaları. Bu yazı ikincisi için — yani “bu borçlar ne zaman biter, bana toplam kaça mal olur?” sorusunu soranlar için — bir seçim rehberi.

1. Türkiye'nin taksit modelini biliyor mu?

Yabancı uygulamaların çoğu (YNAB, Mint türevleri) Türkiye'deki kredi kartı gerçeğini modelleyemez: burada kart borcu iki katmanlıdır. Ekstrede yazan tutara faiz işler; taksitli alışverişlerin henüz ekstreye düşmemiş kısmı ise faizsiz bekler ama her ay sırayla ekstrene biner. Bu ayrımı yapmayan bir uygulama, “kullanılabilir limitim neden bu kadar düşük?” sorusuna da “önümüzdeki ay ekstreme ne binecek?” sorusuna da cevap veremez.

2. Mevzuat oranları güncel ve değiştirilebilir mi?

Asgari ödeme oranı BDDK kararıyla, azami akdi faiz TCMB kararıyla belirlenir ve değişir. İyi bir planlama aracı bu oranları içinde taşımalı ama sabitlememelidir: oran güncellendiğinde kullanıcı değiştirebilmeli. Faizin üzerine binen KKDF ve BSMV'yi hesaba katmayan bir plan, gerçek maliyeti sistematik olarak düşük gösterir.

3. Strateji desteği var mı — ve farkı gösteriyor mu?

Çığ ve kartopu yöntemlerini bilmek yetmez; aynı bütçeyle iki stratejinin kaç lirafark yarattığını görmek gerekir. Uygulama stratejiler arasında geçiş yapıp toplam faiz farkını gösterebilmeli. Artı puan: bankanın yapılandırma teklifini kaydetmeden “senaryo” olarak deneyebilmek.

4. Banka hesabına bağlanmak zorunda mısın?

Banka bağlantısı kulağa pratik gelir ama iki maliyeti vardır: hesap şifrelerinin üçüncü tarafla paylaşılması ve verinin senden bağımsız toplanması. Planlama için buna gerek yok — bankacılık uygulamanda zaten gördüğün üç-beş rakamı elle girmek beş dakika sürer. Şifre isteyen bir kişisel finans uygulamasına karşı temkinli ol.

5. Harcama günlüğü mü, plan aracı mı?

Bu bir tercih: bazı uygulamalar her kahve fişini kaydetmen üzerine kuruludur (bütçe/harcama takibi), bazıları ise mevcut borç resmini alıp çıkış planı çizer. İkisi farklı iş görür. Günlük kayıt disiplini sürdürebiliyorsan harcama takibi değerlidir; sürdüremiyorsan seni suçlu hissettiren yarım bir günlükten çok, ayda bir güncellediğin dürüst bir plan işine yarar.

6. Verinin sahibi kim?

Üç somut soru: verini tek tıkla dışa aktarabiliyor musun, hesabını uygulamanın içinden kalıcı olarak silebiliyor musun, KVKK aydınlatma metni ve gizlilik politikası açık mı? Bu üçünün cevabı sayfada değilse, veri sende değil demektir.

7. Birikim tarafını da görüyor mu?

Borç planı tek başına yarım kalır: aynı bütçeden birikime de para ayırıyorsan, iki tarafı ayrı uygulamalarda tutmak “bu 1.000 lirayı borca mı, fona mı?” sorusunu cevapsız bırakır. Borç faizinle beklenen getiriyi yan yana koyabilen, net değerini (varlık − borç) tek grafikte gösteren bir araç bu kararı aritmetiğe dönüştürür — tavsiyeye değil.

Kısa kontrol listesi

• Ekstre borcu ve bekleyen taksit ayrımı var mı?
• BDDK/TCMB oranları güncel ve değiştirilebilir mi? KKDF + BSMV dahil mi?
• Çığ/kartopu stratejileri ve fark karşılaştırması var mı?
• Banka şifresi istemeden çalışıyor mu?
• Veri dışa aktarma + uygulama içi hesap silme var mı?
• Borçsuz kalma tarihini net söylüyor mu?
• Birikim/yatırım tarafını aynı planda gösteriyor mu?

finalance bu listedeki her maddeyi karşılamak üzere tasarlandı — beş dakikada kendi planını çıkarıp ne zaman borçsuz kalacağını görebilirsin. Ücretsizdir, kart numarası istemez.